ROI (Return on Investment), pazarlama kampanyalarınızın etkinliğini ölçen en kritik metriktir. Doğru hesaplandığında hangi kanalların çalıştığını, hangi kampanyaların para kaybettirdiğini ve bütçeyi nereye yönlendirmeniz gerektiğini gösterir.
📖 Bu Rehberde Öğrenecekleriniz
- ROI ve ROAS farkı
- ROI hesaplama formülü ve örnekler
- Kanal bazlı ROI benchmark'ları
- Attribution modelleri
- ROI optimizasyon stratejileri
- Yaygın hatalar ve çözümleri
ROI Nedir ve Neden Önemlidir?
ROI (Return on Investment - Yatırım Getirisi), yatırımınızın ne kadar kar getirdiğini gösteren yüzdelik metriktir. Pazarlama ROI'si şunları sağlar:
- Bütçe optimizasyonu: Hangi kanallara yatırım yapılmalı?
- Performans karşılaştırması: Kampanyalar arası mukayese
- Üst yönetime raporlama: Pazarlamanın değerini kanıtlama
- Karar verme: Data-driven strateji
ROI Hesaplama Formülü
ROI = ((Gelir - Maliyet) / Maliyet) × 100
veya
ROI = ((Net Kar) / Toplam Yatırım) × 100
Örnek Hesaplama
Senaryo: Google Ads kampanyası
- Harcama: 10.000 TL
- Elde edilen gelir: 50.000 TL
ROI = ((50.000 - 10.000) / 10.000) × 100 = 400%
Her 1 TL yatırım için 4 TL net kar elde edildi.
ROI vs ROAS: Farkı Nedir?
| Metrik | Formül | Kullanım |
|---|---|---|
| ROI | (Kar / Maliyet) × 100 | Net karlılık ölçümü |
| ROAS | Gelir / Reklam Harcaması | Reklam verimliliği |
💡 ROAS 4x demek, 1 TL harcamaya karşılık 4 TL gelir. Ancak ürün maliyeti, operasyon giderleri dahil değil. ROI net karı gösterir, ROAS brüt geliri.
Kanal Bazlı ROI Benchmark'ları (2025)
Farklı dijital pazarlama kanallarının ortalama ROI değerleri:
| Kanal | Ortalama ROI | Not |
|---|---|---|
| Email Marketing | %4200 (42:1) | En yüksek ROI |
| SEO | %2200 (22:1) | Uzun vadeli yatırım |
| Content Marketing | %1200 (12:1) | 6-12 ay sonra etki |
| Social Media (Organik) | %900 (9:1) | Marka bilinirliği dahil |
| Google Ads (Search) | %200-400 | Sektöre göre değişir |
| Facebook/Instagram Ads | %150-300 | E-ticaret için güçlü |
| Influencer Marketing | %500-700 | Doğru influencer seçimi kritik |
Attribution Modelleri
Müşteri birden fazla temas noktasından geçiyor. Satış kredisi nasıl dağıtılmalı?
Son Tıklama (Last Click)
Tüm kredi son temas noktasına. Basit ama yanıltıcı.
İlk Tıklama (First Click)
Tüm kredi ilk temas noktasına. Farkındalık kampanyaları için.
Lineer (Linear)
Tüm temas noktalarına eşit kredi.
Time Decay (Zaman Azalmalı)
Dönüşüme yakın temas noktalarına daha fazla kredi.
Data-Driven
Makine öğrenimi ile otomatik kredi dağılımı. En doğru model.
ROI Hesaplamada Dahil Edilmesi Gerekenler
Maliyet Tarafı
- Reklam harcaması (media spend)
- Ajans/freelancer ücretleri
- Yazılım/araç abonelikleri
- İçerik üretim maliyeti
- Çalışan maaşları (zaman bazlı)
- Hosting ve teknik altyapı
Gelir Tarafı
- Doğrudan satışlar
- Lead değeri (lead × conversion rate × average deal)
- Yaşam boyu müşteri değeri (CLV/LTV)
- Marka değeri artışı (ölçümü zor)
ROI Optimizasyon Stratejileri
1. Düşük Performanslı Kanalları Kesin
3-6 ay sonuç vermeyen kanallardan çıkın. Bütçeyi yüksek ROI'li kanallara aktarın.
2. A/B Test Sürekli Yapın
Reklam metinleri, görseller, landing page'ler. Küçük iyileştirmeler = büyük ROI artışı.
3. Otomasyon Kullanın
Email otomasyonu, chatbot, bid yönetimi. İnsan kaynağı maliyetini düşürür.
4. Retargeting'e Odaklanın
Sıcak kitleye reklam 3-5x daha etkili. Sepet terk, sayfa ziyareti retargeting.
5. CLV'yi Artırın
Müşteri başına daha fazla gelir = daha yüksek ROI. Upsell, cross-sell, abonelik modeli.
Yaygın ROI Hesaplama Hataları
❌ Tüm maliyetleri dahil etmemek
Sadece reklam harcaması değil, ajans ücretleri, yazılımlar, çalışan zamanı da dahil edilmeli.
❌ Kısa vadeli bakmak
SEO ve content marketing 6-12 ay sonra etki gösterir. CLV hesaba katılmalı.
❌ Yanlış attribution
Son tıklama modeli, farkındalık kanallarının değerini göstermez.
❌ Vanity metrics'e odaklanmak
Beğeni, takipçi = ROI değil. Satış ve lead'e odaklanın.
📊 Exludio ROI Hesaplayıcı
Dijital pazarlama yatırımlarınızın getirisini kolayca hesaplayın. Kanal bazlı analiz, benchmark karşılaştırması ve optimizasyon önerileri. Tamamen ücretsiz!
ROI Hesaplayıcı'yı Deneyin →Sıkça Sorulan Sorular
İyi bir ROI nedir?
Sektöre göre değişir. Genel olarak %100+ (2:1) iyi kabul edilir. E-ticaret için %300-500 hedeflenebilir. SEO/Content için %1000+ mümkün.
ROI negatif olursa ne yapmalıyım?
Önce nedenini analiz edin: Hedefleme yanlış mı, landing page dönüştürmüyor mu, ürün-pazar uyumu var mı? A/B test yapın, küçük bütçeyle optimize edin, sonra ölçeklendirin.
B2B için ROI nasıl hesaplanır?
Satış döngüsü uzun olduğu için lead değeri kullanın. Lead sayısı × Nitelikli lead oranı × Kapanış oranı × Ortalama deal boyutu = Tahmini gelir.
Sonuç
ROI hesaplaması, data-driven pazarlamanın temelidir. Doğru ölçüm ve analiz ile:
- Pazarlama bütçenizi 2-3x daha verimli kullanabilirsiniz
- Yatırım kararlarınızı veriye dayandırabilirsiniz
- Üst yönetime pazarlamanın değerini kanıtlayabilirsiniz
- Rakiplerinizin önüne geçebilirsiniz
Unutmayın: Ölçemediğiniz şeyi iyileştiremezsiniz. Hemen ROI takibine başlayın ve pazarlama performansınızı optimize edin.